De spanningen rond Iran lopen eind januari 2026 opnieuw op, terwijl de protesten in het land uit het straatbeeld lijken verdwenen. Tegelijk versterken de Verenigde Staten hun militaire positie in de regio en nemen luchtvaartmaatschappijen extra veiligheidsmaatregelen.
Protesten minder zichtbaar, discussie over dodental
In Teheran en andere steden zijn de protesten volgens ooggetuigen de afgelopen dagen veel minder zichtbaar. Dat betekent niet dat de onrust voorbij is: door een vrijwel totale internetblokkade is het lastig om te controleren wat er precies gebeurt en hoeveel slachtoffers er zijn gevallen.
Over het dodental circuleren inmiddels sterk uiteenlopende cijfers. Het Amerikaanse tijdschrift Time schreef dat lokale gezondheidsfunctionarissen spreken over mogelijk tienduizenden doden tijdens twee dagen van extreem geweld (8 en 9 januari 2026), maar benadrukt ook dat onafhankelijke verificatie zeer moeilijk is.
Andere tellingen liggen fors lager: mensenrechtenorganisatie HRANA meldt duizenden doden, terwijl Iran zelf een lager (of anders samengesteld) cijfer communiceert. Door de beperkte toegang tot informatie blijft het totale beeld onduidelijk.
Amerikaanse troepenbewegingen en vliegdekschip richting regio
Tegen deze achtergrond heeft Washington extra militaire middelen richting het Midden-Oosten verplaatst. President Donald Trump sprak de afgelopen dagen over een Amerikaanse “armada” die onderweg is, waaronder het vliegdekschip USS Abraham Lincoln met begeleidende schepen.
Ook zijn F-15-gevechtsvliegtuigen naar Jordanië verplaatst, als onderdeel van een bredere versterking van de Amerikaanse positie en luchtverdediging in de regio.
De inzet is niet alleen symbolisch: Amerikaanse bases in de Golfregio liggen binnen bereik van Iraanse raketten, wat het risico op escalatie vergroot als de situatie verder uit de hand loopt. De basis Al-Udeid in Qatar geldt bovendien als een belangrijk knooppunt voor Amerikaanse luchtoperaties in het Midden-Oosten.
Luchtvaart past routes aan, Israël houdt hoogste paraatheid
De oplopende spanning is ook merkbaar in de burgerluchtvaart. KLM meldde op 24 januari 2026 dat het uit voorzorg het luchtruim boven onder meer Iran, Irak en Israël mijdt en tijdelijk vluchten naar Dubai, Riyadh, Dammam en Tel Aviv schrapt.
In Israël is de militaire paraatheid verhoogd, maar in berichten uit Israëlische media werd tegelijk gemeld dat de richtlijnen van het Home Front Command (civiele instructies) op dat moment niet waren aangepast.
Iran waarschuwde ondertussen dat een aanval kan worden beantwoord met een reactie die neerkomt op “totale oorlog”, waarbij ook Amerikaanse (en bondgenootschappelijke) doelen in de regio in beeld komen.
Analisten wijzen erop dat juist landen rond de Golf – ook als ze kritisch zijn op Teheran – vooral vrezen voor een ongecontroleerbare regionale escalatie en langdurige instabiliteit.
Bronnen: Reuters, Time, Financial Times, Haaretz
Reageren