In Teheran heeft een hoge Iraanse veiligheidsfunctionaris zaterdag verklaard dat er stappen worden gezet richting onderhandelingen met de Verenigde Staten. Ali Larijani, die wordt genoemd als hoofd van de Iraanse Hoge Nationale Veiligheidsraad, schreef op X dat er “structurele afspraken” worden gemaakt voor gesprekken, ondanks wat hij omschreef als een “mediaoorlog”.

Ook in de Verenigde Staten werd zaterdag gesproken over mogelijke gesprekken. Donald Trump zei in een interview met Fox News dat Iran met de VS praat en dat moet blijken of er “iets kan worden gedaan”. Daarbij verwees hij naar een grote Amerikaanse vloot die volgens hem richting de regio gaat.

Diplomatieke druk via Qatar

Op dezelfde dag ontving Larijani in Teheran de Qatarese premier Mohammed bin Abdulrahman al-Thani. Volgens een verklaring van het Qatarese ministerie van Buitenlandse Zaken spraken zij over manieren om de spanningen in de regio te verminderen en de-escalatie te bevorderen.

Qatar treedt in het Midden-Oosten vaker op als gesprekspartner tussen landen die niet direct met elkaar communiceren. In dit geval speelt dat tegen de achtergrond van oplopende spanningen tussen Washington en Teheran, waarbij zowel diplomatieke signalen als militaire druk naast elkaar bestaan.

Rusland biedt bemiddeling aan

Een dag eerder kwam ook Moskou in beeld. Het Kremlin meldde dat Larijani een ontmoeting had met Vladimir Poetin in Moskou. Rusland heeft de afgelopen weken herhaaldelijk aangegeven te willen bemiddelen om verdere escalatie in de regio te voorkomen.

De combinatie van gesprekken met Qatar en Rusland onderstreept dat er achter de schermen meerdere diplomatieke lijnen lopen. Tegelijk blijft onduidelijk hoe snel en onder welke voorwaarden formele onderhandelingen tussen de VS en Iran daadwerkelijk van start kunnen gaan.

Onzekerheid over mogelijke “deal”

Trump heeft de afgelopen periode gesproken over het sturen van een “armada” richting het Midden-Oosten en heeft gedreigd met aanvallen, terwijl hij tegelijk de deur naar een afspraak openhoudt. Over de inhoud van zo’n mogelijke deal is nog weinig concreets naar buiten gekomen. In berichtgeving wordt vooral gewezen op het Iraanse nucleaire programma als belangrijk onderwerp, maar officiële details zijn niet bevestigd.

Wat nu vooral zichtbaar is: Iran zegt dat er voortgang wordt geboekt richting een onderhandelingskader, de VS spreekt over gesprekken, en regionale spelers proberen de spanning te temperen. Of dat leidt tot directe onderhandelingen, zal de komende periode moeten blijken.