De soevereiniteit van Groenland is tijdens gesprekken tussen NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte en de Amerikaanse president Donald Trump niet ter sprake gekomen. Dat zei Rutte na afloop van hun overleg tijdens het World Economic Forum (WEF) in Davos. Volgens Rutte lag de focus vooral op veiligheid en samenwerking in het poolgebied, waar Rusland en China volgens hem steeds actiever worden.

Gesprek Rutte–Trump tijdens WEF in Davos

De uitspraken van Rutte volgen op een rumoerige week waarin Trump opnieuw druk zette rond Groenland. De president had eerder gedreigd met (oplopende) handelstarieven richting Europese landen, maar kwam daar na zijn ontmoeting met Rutte op terug. Trump sprak over een “framework” voor een toekomstige afspraak over Groenland en de bredere Arctische regio, zonder concrete details te geven over inhoud en tijdpad.

Trump zei tegen journalisten dat het om een langetermijnafspraak gaat en koppelde zijn inzet aan Amerikaanse veiligheidsbelangen. Daarbij noemde hij onder meer plannen rond raketafweer en toegang tot kritieke grondstoffen, terwijl hij tegelijk wil voorkomen dat rivaliserende grootmachten invloed opbouwen in de regio.

Soevereiniteit niet besproken, nadruk op veiligheid poolgebied

In een interview bij Fox News verklaarde Rutte dat de vraag of Groenland “onder het Koninkrijk Denemarken” blijft niet is besproken in zijn gesprek met Trump. Rutte stelde dat Trump vooral keek naar wat er nodig is om het grote Arctische gebied beter te beschermen.

Opvallend is dat Trump tijdens het WEF óók publiekelijk zei géén militaire macht te zullen gebruiken om Groenland te verwerven. Daarmee probeerde hij zorgen weg te nemen over een mogelijke escalatie, nadat zijn eerdere uitlatingen voor stevige onrust zorgden bij bondgenoten.

Denemarken hamert op soevereiniteit en zelfbeschikking

Vanuit Denemarken klinkt intussen dat de uitkomst respect moet houden voor de integriteit en soevereiniteit van het Deense koninkrijk én voor het recht op zelfbeschikking van de Groenlandse bevolking. De Deense minister van Buitenlandse Zaken Lars Løkke Rasmussen zei daarbij dat het gesprek vooral via stille diplomatie gevoerd moet worden, niet via sociale media.

Groenland is een autonoom deel van het Koninkrijk Denemarken en zowel Denemarken als Groenland hebben herhaaldelijk aangegeven dat het eiland niet te koop is. De precieze betekenis van het aangekondigde “framework” blijft daarmee voorlopig onduidelijk: beide leiders spraken vooral in algemene termen over samenwerking, veiligheid en het Arctische belang, zonder uitgewerkte afspraken te presenteren.