De Amerikaanse oud-president Barack Obama heeft zich uitgesproken over een video die eerder deze maand werd gedeeld via het Truth Social-account van president Donald Trump. In de video, die volgens critici racistische beelden bevatte, werden Obama en zijn vrouw Michelle heel kort afgebeeld met hun gezichten gemonteerd op de lichamen van apen. De beelden zorgden voor brede verontwaardiging in de Verenigde Staten en werden later verwijderd.
Obama reageerde in een uitgebreid interview met de Amerikaanse politieke commentator Brian Tyler Cohen. Zonder Trump bij naam te noemen, zei hij dat veel Amerikanen dit soort uitingen “diep verontrustend” vinden. Volgens Obama is er in het politieke debat een grens verschoven: waar publieke figuren zich vroeger vaker geremd voelden door fatsoen en respect voor het ambt, lijkt dat nu voor een deel te zijn weggevallen. Hij omschreef de sfeer rond sociale media en tv als een “clownshow” en stelde dat schaamte en decorum in de publieke discussie terrein hebben verloren.
Video op Truth Social leidt tot felle reacties
De video waar Obama op doelde, werd volgens meerdere media op 5 februari gedeeld op Truth Social. Het gaat om een clip van ongeveer een minuut waarin opnieuw onbewezen theorieën rond de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2020 worden aangehaald. Aan het einde verschijnen de omstreden beelden van de Obama’s zeer kort. In sommige versies is daarbij muziek te horen die ook extra kritiek opriep.
Na de ophef kwam er ook reactie vanuit het Witte Huis. Aanvankelijk werd kritiek afgedaan als “nepverontwaardiging”, maar later stelde het Witte Huis dat het fragment per ongeluk door een medewerker zou zijn geplaatst. Vervolgens werd de post verwijderd. Ook binnen de Republikeinse Partij klonk afkeuring. Senator Tim Scott noemde de video in reactie op de ophef extreem racistisch en riep op om de beelden te verwijderen.
© Screenshot video/XObama: ‘Clownshow’ en verlies van decorum
In het interview ging Obama breder in op de verharding van de toon in de Amerikaanse politiek. Volgens hem is wreedheid in het publieke debat zichtbaarder geworden, mede door de rol van sociale media. Hij benadrukte dat de uiteindelijke reactie van kiezers doorslaggevend zal zijn, bijvoorbeeld bij tussentijdse verkiezingen. Volgens Obama ligt de correctie niet alleen bij politici of media, maar ook bij burgers die bepalen welk gedrag wel of niet wordt beloond.
Tegelijkertijd verwees Obama naar iets wat hij als hoopgevend ziet: burgers die zich uitspreken en vreedzaam protesteren wanneer zij vinden dat grenzen worden overschreden. Dat, zo stelde hij, is volgens hem een essentieel onderdeel van een democratie.
ICE-optreden Minnesota vergeleken met dictaturen
In hetzelfde gesprek uitte Obama ook stevige kritiek op het optreden van Immigration and Customs Enforcement (ICE) in de Amerikaanse staat Minnesota. Hij sprak over “schurkengedrag” van federale agenten en noemde het “zorgwekkend en gevaarlijk”. Obama vergeleek bepaalde tactieken met praktijken die je volgens hem eerder ziet in autoritaire landen en dictaturen.
De kritiek staat niet op zichzelf. In Minnesota liep een wekenlange immigratie-operatie uit op grote protesten en maatschappelijke onrust. Volgens berichtgeving over de operatie kwamen daarbij twee mensen om het leven tijdens incidenten rond federale acties. De Amerikaanse regering stelde dat de inzet gericht was op criminelen, maar volgens berichtgeving zijn ook mensen zonder strafblad aangehouden. In berichten over de beëindiging van de operatie wordt gesproken over duizenden arrestaties in de regio Minneapolis–St Paul.
De Amerikaanse “border czar” Tom Homan kondigde aan dat de intensieve operatie wordt afgebouwd en beëindigd. Hij stelde daarbij dat de aanpak Minnesota “minder een sanctuary state” zou hebben gemaakt. Tegelijk lieten lokale bestuurders weten dat zij de afbouw nauwlettend willen volgen. Obama zei dat hij juist hoop put uit het feit dat burgers, ook onder zware omstandigheden, vreedzaam bleven demonstreren en misstanden met camera’s vastlegden.
Bronnen: NOS, CNA/AFP, The Guardian, TheJournal.ie
Reageren