Volgens persbureau EFE hebben Cubaanse autoriteiten luchtvaartmaatschappijen die op het eiland vliegen geïnformeerd dat de voorraad vliegtuigbrandstof kritiek laag is en dat Cuba “binnen 24 uur” zonder brandstof voor passagiersvluchten kan komen te zitten.

In dezelfde melding staat dat het tekort niet om één luchthaven gaat: het zou alle internationale vliegvelden treffen. EFE meldt dat het gaat om een periode van ongeveer een maand, van 10 februari tot en met 11 maart, waarin Jet A-1 (de standaard kerosine voor de burgerluchtvaart) niet beschikbaar zou zijn voor bijtanken.

De luchthavens die expliciet worden genoemd zijn onder meer José Martí (Havana), Juan Gualberto Gómez (Varadero) en Frank País (Holguín), maar ook vliegvelden als Santa Clara, Camagüey, Cayo Coco, Santiago de Cuba en Manzanillo.

Wat dit in de praktijk betekent: maatschappijen moeten volgens de waarschuwing zorgen dat toestellen al met voldoende brandstof landen om later weer te vertrekken, of extra tussenstops plannen in andere landen om onderweg te kunnen tanken. EFE wijst erop dat dit eerder is voorgekomen en toen werd opgelost door routes aan te passen, bijvoorbeeld met extra stops in Mexico of de Dominicaanse Republiek.

Waarom Cuba zo krap zit: druk op olieleveringen en import

Cuba is voor energie en brandstoffen in hoge mate afhankelijk van import. EFE schrijft dat het land ongeveer een derde van zijn energiebehoefte zelf produceert en voor de rest leunde op import, waarbij Venezuela in 2025 een belangrijk aandeel had, naast leveringen (in mindere mate) uit onder meer Mexico en Rusland.

De huidige schaarste speelt zich af tegen oplopende politieke spanning met de Verenigde Staten. Reuters meldde eerder dat Washington de afgelopen weken probeert te voorkomen dat olie Cuba bereikt, inclusief leveringen vanuit Venezuela, wat volgens Amerikaanse en Cubaanse duiding de druk op prijzen en de beschikbaarheid van brandstof sterk heeft vergroot.

Ook wees Reuters erop dat de Amerikaanse ambassade in Cuba eigen burgers waarschuwde om rekening te houden met “aanzienlijke ontwrichting”, waaronder stroomuitval en brandstoftekorten.

Noodmaatregelen op eiland: essentiële sectoren krijgen voorrang

Los van de waarschuwing richting luchtvaartmaatschappijen heeft Cuba een breder nood- en rantsoeneringsplan aangekondigd om brandstof te besparen. Reuters beschreef dat de regering brandstof wil verdelen met prioriteit voor sectoren als zorg, landbouw, onderwijs, watervoorziening en defensie.

In dat plan is ook ruimte gemaakt voor sectoren die harde valuta opleveren, zoals toerisme en export. Daarbij werd de sigarenindustrie expliciet genoemd als bron van inkomsten die nodig zijn om andere basisvoorzieningen te financieren.

Een opvallende boodschap van handelsminister Oscar Pérez-Oliva (zoals Reuters het weergaf) was dat het land zich niet gewonnen wil geven: “We gaan niet instorten,” zei hij in een tv-programma, in de context van de aangekondigde besparingen.

Tegelijkertijd is het beeld wisselend: waar het noodplan stelt dat binnenlandse en internationale vluchten niet direct geraakt zouden worden door de algemene rantsoenering, suggereert de nieuwe waarschuwing over Jet A-1 juist dat bijtanken op de luchthavens zelf wél acuut een knelpunt kan worden.

Voor reizigers betekent dit vooral onzekerheid. EFE meldde dat luchtvaartmaatschappijen die op Cuba vliegen – onder andere uit de VS, Spanje, Panama en Mexico – op het moment van publiceren nog niet publiek hadden gemaakt hoe zij hiermee omgaan. Dat kan op korte termijn gevolgen hebben voor routes, frequenties en vertrektijden.

Bronnen: Reuters, EFE Noticias