De zogeheten pauzeknop werd in 2021 ingevoerd op verzoek van de Tweede Kamer, met als doel om ouders die zich meldden als (mogelijke) gedupeerde tijdelijk rust te geven. In datzelfde jaar werd ook besloten dat gedupeerde ouders recht kregen op 30.000 euro compensatie.

Die pauze was oorspronkelijk bedoeld voor ongeveer één jaar, juist om te voorkomen dat achterstanden zich zouden opstapelen. In de praktijk duurde de periode van uitstel langer, onder meer doordat de afhandeling van de toeslagenaffaire vertraagd verliep. Volgens informatie die door het ministerie is gedeeld, is de grootschalige invordering pas in 2025 weer op gang gekomen voor de groep die zo’n pauzeknop had. Het gaat om ongeveer 100.000 mensen.

Het probleem: een pauze in betalen betekende niet automatisch dat alle bedragen verdwenen. Bij een deel van de ouders bleven aanslagen en openstaande posten bestaan, en konden die over tijd oplopen.

Invordering weer op gang: onverwachte blauwe enveloppen en hoge bedragen

Het ministerie kan niet aangeven hoeveel gedupeerden precies nieuwe achterstanden hebben opgebouwd. Wel is bekendgemaakt dat van alle mensen die zijn beoordeeld, ongeveer 40 procent een schuld heeft bij de Belastingdienst of Dienst Toeslagen. Bij bijna een derde van deze groep gaat het om meer dan 5.000 euro.

Voor sommige ouders komt de herstart van invordering als een grote schok. Omdat het niet om één soort rekening gaat, maar om meerdere belastingen en toeslagen, kunnen bedragen snel oplopen. Denk aan verschillende belastingen en toeslagregelingen die over meerdere jaren kunnen doorwerken. Daarbij speelt mee dat de compensatie van 30.000 euro bij veel gezinnen inmiddels al is uitgegeven.

In het NOS-artikel vertelt onder meer Helga de Vente dat zij uiterlijk 10 februari een groot bedrag moet overmaken, terwijl dat volgens haar niet haalbaar is. Ze zegt dat ze nog wacht op reactie over een betalingsregeling en mogelijke kwijtschelding.

Advocaat Pauline Ros, die naar eigen zeggen tientallen gedupeerde ouders bijstaat, zegt dat zij de afgelopen periode veel telefoontjes kreeg. Ouders raken volgens haar in paniek door de stroom aan blauwe enveloppen, omdat dit herinneringen oproept aan de periode van de toeslagenaffaire.

Tegelijk stelt het ministerie dat mensen via verschillende kanalen zijn geïnformeerd, zoals via de website, gesprekken en jaarlijkse brieven. Volgens het ministerie heeft het merendeel van de mensen met een pauzeknop in de afgelopen jaren de aanslagen en beschikkingen wél betaald.

Daartegenover staan gedupeerden die zeggen dat ze de informatie niet (goed) hebben gekregen of dat ze het overzicht kwijt zijn geraakt. In het artikel wordt ook een voorbeeld genoemd van iemand die zegt pas iets te hebben gemerkt toen er onverwacht een groot bedrag van haar rekening werd afgeschreven, vanwege oude aanslagen waar zij naar eigen zeggen niet van op de hoogte was.

Wat wordt kwijtgescholden en welke opties hebben ouders nu

Niet alleen erkende gedupeerden kregen destijds de pauzeknop: iedereen die zich aanmeldde als mogelijke gedupeerde kreeg een pauze bij de Belastingdienst en Dienst Toeslagen, ook toeslagpartners. In die groep zitten ook mensen die uiteindelijk niet gedupeerd bleken; zij moeten openstaande schulden alsnog betalen.

Voor erkende gedupeerden geldt volgens het artikel dat schulden tot en met 2020 grotendeels zijn kwijtgescholden. Achterstanden die vanaf 2021 zijn ontstaan, moeten in principe wel worden terugbetaald.

In 2025 kregen ongeveer 45.000 mensen bericht dat de invordering weer start. De overige mensen met een pauzeknop zouden in 2026 bericht krijgen.

Ook binnen de politiek leven zorgen over de gevolgen. CDA-Kamerlid Inge van Dijk zegt in het artikel dat een pauzeknop niet betekent dat je ouders financieel kunt “loslaten”, en dat je kon zien aankomen dat een deel weer in de problemen zou komen.

Wie de nieuwe schulden niet kan betalen, kan een betalingsregeling of kwijtschelding aanvragen. Maar volgens advocaat Ros zijn de regels daarvoor streng, waardoor stress bij ouders opnieuw oploopt. Zij pleit ervoor dat, gezien de uitzonderlijke situatie, sneller een regeling wordt toegekend en dat die ook langer kan lopen. Ze zegt dat veel cliënten de schuld willen aflossen, maar vooral behoefte hebben aan een werkbare oplossing.

Bron: NOS