Elon Musk heeft zich online uitgesproken over de Nederlandse plannen om Box 3 te hervormen. In berichten die rondgaan op sociale media werd de nieuwe wet neergezet als een belasting op ongerealiseerde winst: waardestijgingen die wel op papier bestaan, maar nog niet zijn omgezet in geld doordat iemand niet heeft verkocht. Musk reageerde daarop met een korte instemmende reactie en een lachende toon. De strekking van zijn commentaar is volgens de berichtgeving niet dat hij de wet steunt, maar dat hij juist meedoet met de kritiek en de maatregel belachelijk maakt.
Discussie draait om belasting op waardestijging
De ophef komt niet uit het niets. De Tweede Kamer heeft ingestemd met de Wet werkelijk rendement box 3, die per 1 januari 2028 het huidige systeem moet vervangen. In de nieuwe opzet wordt niet meer gewerkt met een verondersteld rendement, maar met het werkelijke rendement op vermogen. Daar vallen reguliere inkomsten onder, zoals rente, dividend en huur, maar in veel gevallen ook de jaarlijkse waardeverandering van bezittingen.
Voor veel beleggingen wordt dat een zogenoemde vermogensaanwasbelasting: niet alleen de opbrengst telt mee, maar ook de aanwas van het vermogen (de waardestijging) in een jaar. Waardedalingen kunnen daar tegenover staan, al is de precieze uitwerking voor veel mensen ingewikkeld en kan de belastingdruk per situatie sterk verschillen.
Wat verandert er concreet vanaf 2028
Volgens uitleg van belastingadviseurs en vakorganisaties gaat het stelsel uit van belasting over werkelijk rendement, met een heffingsvrij inkomen (heffingsvrij resultaat) van 1.800 euro per belastingplichtige. Het tarief dat daarbij wordt genoemd is 36 procent.
Niet alles valt onder jaarlijkse waardebelasting. Voor onroerende zaken in Box 3 (zoals een tweede woning) en voor aandelen in bepaalde startende ondernemingen gelden uitzonderingen waarbij vooral gerealiseerde winst het uitgangspunt is. Dat betekent dat waardestijgingen daar in principe pas meetellen bij verkoop, terwijl inkomsten zoals huur wel jaarlijks worden belast.
© Screenshot XWaarom deze wet er kwam
De hervorming is mede ingegeven door jarenlange kritiek en rechterlijke uitspraken over het oude Box 3-stelsel, dat uitging van aannames over rendement. Het nieuwe wetsvoorstel moet een juridisch houdbaarder systeem opleveren. Tegelijkertijd is het belasten van ongerealiseerde waardestijgingen politiek gevoelig en is er in en rond de Kamer al langer discussie over de vraag of een systeem op basis van alleen gerealiseerde winsten niet eerlijker en praktischer is.
Eerste Kamer moet nog beslissen
De wet is met de instemming van de Tweede Kamer nog niet definitief. De Eerste Kamer moet zich er ook nog over uitspreken. Pas daarna kan de invoering per 2028 doorgaan zoals nu is voorgesteld.
Reageren