Nederland haalt hard uit naar het Amerikaanse plan om extra importheffingen in te voeren tegen Europese landen vanwege Groenland. Den Haag spreekt van chantage en dringt aan op een gezamenlijke Europese aanpak om de dreiging van tafel te krijgen.

Heffingen als drukmiddel rond Groenland

President Donald Trump kondigde zaterdag (17 januari 2026) aan dat hij vanaf 1 februari een extra importheffing van 10 procent wil opleggen op goederen uit acht Europese landen, waaronder Nederland. Als er geen “deal” komt, moet het tarief per 1 juni stijgen naar 25 procent. De landen die Trump noemde zijn: Denemarken, Noorwegen, Zweden, Frankrijk, Duitsland, Nederland, Finland en het Verenigd Koninkrijk.

Volgens Trump hangt het pakket direct samen met Groenland. Hij wil dat de Verenigde Staten het eiland kunnen kopen en heeft in eerdere uitlatingen een harde lijn gekozen over de strategische betekenis van het gebied. Denemarken en Groenland herhalen intussen dat Groenland niet te koop is.

Den Haag: “chantage”, missie blijft staan

Demissionair minister Van Weel noemt het Amerikaanse plan “chantage”, “onbegrijpelijk” en “niet uit te leggen”. In WNL op Zondag zei hij dat Europa nu alles op alles moet zetten om het voorstel van tafel te krijgen.

De directe aanleiding is volgens de berichtgeving dat meerdere Europese landen militairen naar Groenland sturen op verzoek van Denemarken, in het kader van voorbereiding op een mogelijke NAVO-oefening. Nederland heeft twee militairen gestuurd: een operationeel planner en een logistiek planner. Den Haag zegt niet van plan te zijn hen terug te halen.

Demissionair minister Brekelmans (Defensie) stelt dat Trump de inzet van Europese landen “verkeerd heeft opgevat”. Er zou vooraf contact zijn geweest met de Amerikanen, maar “dat heeft het Witte Huis niet bereikt”, zei hij in Buitenhof.

Europa overlegt spoed, ook in VS kritiek

In Brussel staat het onderwerp inmiddels hoog op de agenda. De EU heeft een spoedoverleg van ambassadeurs gepland (zondag 18 januari) om de situatie te bespreken.

Ook binnen de EU klinkt de roep om stevigere tegenmaatregelen. Volgens Reuters wordt onder meer gewezen op het Anti-Coercion Instrument, een EU-instrument dat bedoeld is om economische druk van buitenaf te beantwoorden. Tegelijk benadrukken diplomaten dat de reactie gecoördineerd moet blijven.

In Nederland wil oppositiepartij GroenLinks-PvdA nog zondag een kabinetsbrief over de Nederlandse inzet en pleit zij voor het bespreken van mogelijke handelsmaatregelen.

Opvallend is dat er óók in de Verenigde Staten weerstand klinkt. In de Senaat werken Democraten aan een voorstel om nieuwe heffingen te blokkeren, en meerdere Republikeinen uiten zorgen over economische schade en spanningen met bondgenoten. Senator Thom Tillis noemde de koers op sociale media onder meer slecht voor Amerika en gunstig voor tegenstanders die verdeeldheid binnen de NAVO willen zien.

De komende dagen richten veel ogen zich op Davos, waar het World Economic Forum plaatsvindt van 19 tot en met 23 januari 2026. Van Weel hoopt dat daar snel over oplossingen kan worden gesproken.