België werkt aan een plan voor een digitaal tolvignet voor personenauto’s en motoren, dat reizen door het land duurder kan maken. Vooral vakantiegangers en doorrijders uit Nederland kunnen er straks mee te maken krijgen.

België kent nu al een systeem van tolheffing voor vrachtverkeer, maar in de politiek wordt al langer gesproken over een vignet voor personenauto’s. De afgelopen weken is dat onderwerp opnieuw actueel geworden, omdat Vlaanderen en Wallonië naar verluidt dichter bij een gezamenlijk akkoord zijn gekomen over de invoering.

Wat ligt er precies op tafel?

De plannen gaan uit van één vignet dat in elk geval zou gelden op autosnelwegen en belangrijke gewestwegen in Vlaanderen en Wallonië. Lokale wegen zouden buiten de regeling blijven. Brussel doet volgens berichtgeving voorlopig nog niet mee, al wordt wel genoemd dat het Brusselse gewest later kan aansluiten.

De timing die het vaakst wordt genoemd is rond 2027. Tegelijk is het nog geen definitief besluit: de precieze uitwerking, de tarieven en de invoeringsdatum moeten politiek nog verder worden vastgelegd.

Hoe werkt het vignet en wat kan het kosten?

Volgens de huidige berichten gaat het om een volledig digitaal vignet dat aan het kenteken wordt gekoppeld. Controle zou dan plaatsvinden via camera’s met automatische nummerplaatherkenning, waardoor een sticker op de voorruit niet nodig is.

Over de prijs wordt in politieke kring gesproken over ongeveer 100 euro per jaar. Voor auto’s ouder dan twintig jaar circuleert een bedrag van circa 125 euro. Daarnaast worden ook kortlopende varianten genoemd (bijvoorbeeld dag- of meerdaagse vignetten), juist omdat veel buitenlanders België alleen gebruiken als doorreisland.

Dat er serieus gerekend wordt op opbrengsten, blijkt ook uit begrotingsverwachtingen: in Vlaanderen wordt in berichtgeving gesproken over circa 130 miljoen euro per jaar vanaf 2027, en in Wallonië over bedragen van minstens 50 miljoen euro (met variaties per bron).

Waarom is dit juridisch gevoelig en wat vindt anwb?

De invoering moet passen binnen Europese regels: het systeem mag buitenlandse bestuurders niet oneerlijk benadelen. Een bekend voorbeeld is het Duitse tolplan dat in 2019 door het Hof van Justitie van de EU werd tegengehouden, omdat het (in combinatie met compensatie voor Duitse automobilisten) in de praktijk discriminerend uitpakte.

De ANWB is kritisch over tol als extra drempel voor reizen binnen de Benelux en wijst er bovendien op dat een opzet waarbij vooral buitenlanders betalen gevoelig ligt en juridisch kan wringen.

Wat kun je nu doen?

Voor Nederlandse automobilisten is er op dit moment vooral één praktisch advies: houd de besluitvorming in België in de gaten, zeker als je vaak via Antwerpen, Gent, Brussel (regio) of Luik rijdt richting Frankrijk of verder. Pas zodra het plan definitief is, wordt duidelijk welke wegen precies onder het vignet vallen en welke vignetduur (dag/week/jaar) het aantrekkelijkst is voor incidentele reizigers.