De politie-eenheid Midden-Nederland straft de betrokken agent niet, ondanks dat een deel van het toegepaste geweld volgens de toetsing niet binnen de regels viel. Politiechef Yvonne Hondema zegt dat het totale optreden deels “heftig” kan ogen, maar dat een groot deel volgens haar binnen de kaders van het politiewerk valt. Tegelijkertijd geeft ze aan dat er ook onderdelen zijn waar de politie van wil leren.

Volgens Hondema vallen vooral een trap en een deel van het geweld met de wapenstok buiten de geldende kaders. Een ander deel van het gebruik van de wapenstok zou juist wél passen binnen de instructies. Ze benadrukt daarbij dat de omstandigheden meewegen, onder meer dat de agent in het begin alleen stond en in korte tijd beslissingen moest nemen. Er is volgens haar met de agent “doorgepraat”, maar er volgt geen disciplinaire maatregel.

De zaak is hiermee niet per definitie klaar. Zowel Hondema als politiedeskundige Jaap Timmer (Vrije Universiteit) wijzen erop dat het nu aan het Openbaar Ministerie is om te bepalen of er een (strafrechtelijk) onderzoek wordt ingesteld. Timmer legt uit dat agenten na geweldsgebruik verplicht zijn dit te melden en dat dergelijke meldingen langs commissies gaan die toetsen aan de geweldsinstructie.

Incident bij het bollendak: wat is er tot nu toe bekend

Het incident speelde zich af bij winkelcentrum Hoog Catharijne, in de omgeving van station Utrecht Centraal, bij het zogenoemde bollendak. Beelden van omstanders gingen rond op sociale media en leidden tot veel discussie.

De politiechef stelt dat de agent afging op een melding van onrust en ter plaatse zou hebben gezien dat twee vrouwen een andere vrouw onheus behandelden. Nadat hij de betrokkenen aansprak, zou hij zijn uitgescholden en beledigd. Vervolgens hield hij één van de vrouwen aan, waarbij geweld is gebruikt.

In eerdere berichtgeving werd gemeld dat één van de vrouwen, een 23-jarige uit De Koog, is aangehouden op verdenking van belediging. Ook een 39-jarige man uit Rotterdam werd aangehouden voor belediging.
De advocaat van de vrouwen kondigde aan aangifte te doen tegen de agent vanwege wat hij ziet als disproportioneel geweld en riep op tot grondig onderzoek.

Het debat bleef niet beperkt tot het incident zelf. Door de online ophef ontving de agent bedreigingen en werd zijn veiligheid een punt van zorg. De korpsleiding noemde de bedreigingen onacceptabel en gaf aan dat de agent en zijn gezin tijdelijk elders verbleven.

Hoe beoordeling politiegeweld werkt en wat het OM nog kan doen

In Nederland geldt dat politie geweld mag gebruiken om de taak uit te voeren, maar dat geweld moet passen bij beginselen als proportionaliteit (in verhouding) en subsidiariteit (geen zwaarder middel dan nodig). Het gebruik van middelen zoals de wapenstok is bovendien in regels vastgelegd, waaronder de Ambtsinstructie.

De politie beschrijft op hoofdlijnen dat een geweldsregistratie eerst intern wordt beoordeeld en vervolgens door (advies)commissies wordt getoetst, waarna de politiechef beslist of het optreden (gedeeltelijk) buiten het kader viel en of dit disciplinaire gevolgen heeft.

Los daarvan kan het Openbaar Ministerie, op basis van eigen regels voor beoordeling van functiegerelateerd geweld, besluiten of aanvullend onderzoek nodig is en of er strafrechtelijke stappen volgen.

Voor dit Utrechtse incident betekent dat: de politie heeft nu een intern oordeel gegeven (geen disciplinaire straf, wel leerpunten), maar het OM kan nog tot een andere conclusie komen over de vraag of er strafrechtelijk onderzoek of vervolging aan de orde is.

Agent en gezin ondergedoken na bedreigingen

Rond het incident ontstond online veel ophef. Volgens de politie heeft dat geleid tot ernstige bedreigingen richting de betrokken agent. De dreigementen waren zo zwaar, dat de agent en zijn gezin tijdelijk zijn ondergedoken en op een andere plek verblijven om veiligheidsredenen. De politie noemt zulke bedreigingen volstrekt onacceptabel en benadrukt dat geweld of intimidatie tegen politiemensen nooit een oplossing is, ook niet als er vragen zijn over het handelen tijdens een aanhouding. De korpsleiding zegt daarnaast dat er maatregelen zijn genomen om de veiligheid van de agent en zijn familie te waarborgen. Eventuele bedreigingen worden onderzocht en kunnen, afhankelijk van de inhoud, strafrechtelijke gevolgen hebben.